Gobelin Tule.
Het doek dat objecten laat verschijnen en verdwijnen
Gobelin Tule lijkt op het eerste gezicht een eenvoudig open geweven doek. Toch is het een van de meest bijzondere stoffen uit de theaterwereld. Met de juiste belichting kan een Gobelin vrijwel onzichtbaar worden, terwijl hetzelfde doek enkele seconden later volledig gesloten lijkt.
Juist daarom wordt Gobelin al tientallen jaren gebruikt tijdens theatershows, productlanceringen, musea, beurzen en televisieproducties.
In deze blog leggen we uit hoe Gobelin werkt, waarom licht belangrijker is dan de stof zelf en hoe je het maximale effect bereikt.
Wat is Gobelin Tule?
Gobelin Tule, internationaal beter bekend als Sharkstooth Scrim, is een open geweven gaasdoek.
Door de open structuur laat het veel licht door, terwijl het afhankelijk van de belichting juist gesloten kan lijken.
Dat klinkt tegenstrijdig, maar precies daarin zit de magie.
Gobelin wordt gemaakt van een fijn geweven netwerk van garens.
Hierdoor ontstaat een doek dat:
• licht van voren reflecteert
• licht van achteren doorlaat
• vrijwel geen glans heeft
• lichtgewicht is
• in grote afmetingen geproduceerd kan worden
Waarom lijkt Gobelin soms ondoorzichtig?
Veel mensen denken dat Gobelin "transparant" is.
Dat klopt niet.
Het menselijk oog kijkt namelijk vooral naar het licht dat wordt teruggekaatst.
Wanneer Gobelin van voren wordt belicht terwijl de ruimte achter het doek donker blijft, ziet het oog vrijwel alleen het doek zelf.
Het object achter het doek verdwijnt daardoor volledig uit beeld.
Waarom verdwijnt Gobelin juist bij tegenlicht?
Nu gebeurt precies het tegenovergestelde.
Het frontlicht gaat uit.
Het object achter het doek wordt verlicht.
Omdat Gobelin grotendeels uit open ruimte bestaat, kijkt het publiek nu door het doek heen. Het doek lijkt letterlijk te verdwijnen.
Dit wordt ook wel het Reveal Effect genoemd.
De vijf voorwaarden voor een perfect reveal-effect
Een Gobelin werkt alleen goed wanneer de verlichting klopt.
De belangrijkste regels zijn:
1. Houd de achtergrond volledig donker
Zelfs kleine lichtlekken verminderen het effect.
2. Plaats het object minimaal één meter achter het doek
Meer afstand zorgt voor een sterker verdwijneffect.
3. Gebruik gericht frontlicht
Voorkom strooilicht achter het doek.
4. Schakel het frontlicht volledig uit
Tijdens de reveal mag vrijwel geen licht meer op het Gobelin vallen.
5. Verlicht alleen het object
Hoe minder licht op het doek zelf valt, hoe mooier het resultaat.
Welke kleur Gobelin kies je?
Niet iedere Gobelin is hetzelfde.
Zwart
De meest gebruikte uitvoering.
Geeft de hoogste contrasten en het mooiste reveal-effect.
Wit
Wordt vaker gebruikt als projectiedoek.
Ideaal wanneer het doek ook zichtbaar onderdeel van het decor moet zijn.
Grijs
Een compromis tussen beide.
Wordt vooral toegepast bij speciale projecties.
Gobelin als projectiedoek
Steeds vaker wordt Gobelin gecombineerd met videoprojectie.
Hierdoor ontstaat een indrukwekkend zwevend beeld.
Na de projectie kan het beeld verdwijnen terwijl het object achter het doek zichtbaar wordt.
Deze techniek wordt veel gebruikt tijdens:
- productintroducties
- beurspresentaties
- theaterproducties
- televisieprogramma's
- musea
Veelgemaakte fouten
Vrijwel alle tegenvallende resultaten hebben dezelfde oorzaak.
• het object staat te dicht achter het doek
• er blijft frontlicht branden
• de achtergrond is niet donker genoeg
• het Gobelin hangt niet strak
• er is te veel omgevingslicht
Waarom kiezen professionals voor Gobelin?
Gobelin wordt wereldwijd toegepast tijdens duizenden professionele producties.
Niet omdat het ingewikkeld is.
Maar juist omdat het met relatief eenvoudige verlichting een effect creëert dat bezoekers nog jarenlang onthouden.
Wanneer het correct wordt toegepast, lijkt een compleet decor uit het niets te verschijnen, of juist volledig te verdwijnen.